پاره‌های شاعری ـ دوازده

این در به صبر کوفتن
از دردِ بی‌کسی‌ست

(احمد شاملو)

تجریش؛ دو نفر

عزیز خدابیامرز ـ عزیزِ مادرِ مادرم و عنایت داییم نه؛ عزیزِ پایینِ سی‌متری ـ خیلی که هوای یکی قلنبه می‌شد توی سرش، می‌گفت «تخم‌سگ». از عیالش که حرف می‌زد، تخم‌سگ از دهنش نمی‌افتاد. جوری هم می‌گفت که آدم دلش می‌خواست تخم‌سگش باشد.
زنش رفته بود. بی کاغذ و طلاق. خودش هم با سیلِ شصت‌وششِ تجریش رفت. با پیرهن‌شلوار زد به آبِ پُرزورِ گِلی، عقبِ پسرِ عباس که قایق داده بود به آب و خودش شده بود ناخداش. پسرِ عباس پیدا نشد. خاکش، شد دلِ مادرش. هنوز هم هست. ولی عزیز را پایینِ مقصودبیک از آب گرفتند. می‌خندید.
بعدِ آن‌روزِ مرداد، فقط خندید. وسطِ سرش عینِ حلبِ روغن‌نباتی مچاله شده بود. عکس و فیلمش هم گفت عافیت ندارد. عاشقِ رادیو شد. گردو می‌فروخت. باباش باغ داشت طرفِ تویسرکان. سهم‌الارثِ عزیز، شده بود سه‌تا وانت گردو و خرجِ مریض‌خانگی که اخویش داد. از آب که درآمد، نه خط نوشت، نه سوسن خواند، نه به کسی بد گفت، نه منتظرِ عیالِ تخم‌سگش ماند. سیگار کشید که نمی‌کشید. ازش یک خانه ماند پایینِ سی‌متری، با دوتا وانت گردو. دیروز عیالش را جلوی یکتا دیدم، با پسرش. صداش می‌زد عزیز.

نیست

سما نمی‌کنیم. سر منگِ دواست و تابِ تن از آشوبِ جوشانده؛ پیاله دَم‌کرده‌ی ختمی؛ گلو مُمسک به یک نفَس. آتش‌چرخان هم اگر چرخاندیم، برای داغیِ خشت بود، بگذاریم زیرِ زخمِ بوته‌کرده‌ی ماتحت، نه کباب. مجبوریم به این تدارکِ موجباتِ بقا… عهدِ وفا برگشته. وعده‌ی باقی، به‌رایِ شورا: «ماهیانه‌ی حیاطِ اجاره‌ای به ربحِ مقرر و رفعِ کدورت از خاطرِ موجر». به وفا حکم کرده‌اند بعدِ هزارسال. انگشت زده‌ایم.
شما آشفته نمانی! شرحِ احوالِ ما، نه منفعتی به‌حالِ غیر دارد، نه مرحمتی به‌حالِ موجر. هم‌حکایتِ خیّامیم که مِی می‌خورْد و شعر می‌نوشت: دنیا به فلانم؛ اما نبود…

پاره‌های شاعری ـ یازده [یا حالا هی بگو بین ما هیچی نیست، فقط رفته بودیم تئاتر!]

حدیثِ بوسه رها کن

دریغْ نامِ تو باشد که بر زبانی رفت…

(اوحدی)

شعر نیست

سودای تو کرد…

زخمه

ای خانو…م؛ میگن رطیل که میزنه… میره درِ خونه میشینه… وقتی جسدِ باد کرده‌ی شکارشو میبَرن شروع می‌کنه آواز خوندن. نه که این‌بابا رطیل باشه؛ نه… منظورم این یه‌تیکه نیش زدنه نیست.
اون یه‌تیکه‌ آواز خوندنشه.

کیمیایی، مسعود، جسدهای شیشه‌ای (تهران: اختران، ۱۳۸۷)، ص ۲۶۹

تکه فیلم‌نامه ـ بیست و هشت

- آقاجون ول‌کن…
دستشو ول‌کن آقاجون…
بیا می‌خوایم بریم روزنامه بخریم.

جدایی نادر از سیمین (اصغر فرهادی)، ۱۳۸۹

سه نخ ماربرو پایه بلند

شما بلدی همچین از زندگیت بنویسی که آدم پیش خودش شامِ آخرِ شبِ آن خانه را بی‌غلط سفره بچیند. واردی؛ منتها مالِ ما این‌ریختی نیست. نه که بد گشته باشیم؛ ولی وقتی «توالت» واسه آقات مستراح باشد، واسه ننه‌ت رنگِ روی لبش… قصه‌ی خانه‌ت کتاب‌شدنی نیست.

بهاریه

این زورِ پشتِ عقربه‌ها، روزگارِ ماست. گاهیش خاطره‌ست؛ درد است؛ عا‌شقی‌ست؛ گاهیش روزِ نوست. نوروزتان به‌خیر.
کلاغِ قصه‌‌ی امسالتان عاقبت به‌خیر.

بریز

دوتا استکان که خورد، دست کشید به سبیلِ حنایی شده‌اش، گفت این‌جا نیستی. تلخیت هم از این زهرماری نیست. پای سینیِ عرق و ماست‌وخیار، چشم‌های پیرش گلِ‌سرخی بود. گفتم آشفته‌م آقاجان، واسه خاطرِ امروز.
گفت کارِ حالا نیست. به‌قولِ یارو گفتنی، اقلاً از مصدق به این‌ور همین بوده. قبل‌ترش هم که ملّت کتاب‌قصه چه می‌فهمیدند! تهِ مرافعه چیزی درنمیاد؛ بریز.
گفتم زور داشت. دو سال کالباس خوردم تا شد این… دادم دستِ آدمِ خارج‌دیده، انگلیسی‌بلد، حالا به‌حسابِ خودم. ورق زده، نوشته‌ام «مادرم گفت لابد خرج تولگی تا حالات هم میراثِ بابای هیچی‌ندارت بوده که کفنش هم سوغاتِ کربلا بود، چروکِ تنِ من هم ننه‌زاد». بعد همین آقا، همین که کتاب دستش بوده، کارش بوده، درآمده که: مادرِ خودِ حضرت‌عالی؟
حواستان هست آقاجان؟ یعنی خدایی ننه‌ت فلان بود؟ منتها شیک گفت؛ باکلاس. واسه چی؟ واسه دوخط نوشته؛ واسه ریخت‌ و روزمان که قصه برنمی‌داشت؛ هرچی. واسه این‌که ما چایی کم‌رنگ خوردیم جای ناشتایی و ناهار، می‌خورده به شکلمان.
آقام گفت دفعه سیّم بود از سر می‌گفتی. شمردم. فردا زنگ بزن به «دقت‌پورِ» اولِ جاده‌قدیم، بگو فلانی گفته کتاب‌ می‌فرستم مغازه، هزارتا مقبول چاپ کن. جلدش مقوا، کاغذش درخور. حرفِ قیمت نزن. این آخرش هم که گفتی ننه‌م چروکش واسه خاطر ما بود و فلان، خط می‌زنی. باز به غیرتِ همین یارو… تهِ این استکان‌ها آب بریز، تا صبح بوی سگ‌مُرده نگیرد.
فردا نه، پس‌فرداش حروف‌چینِ دقت‌پور وسطِ بازار به آقام گفته بود این‌جور که شازده‌ت نوشته، آدم حیا می‌گیردش. خدابیامرز عیالت چی کم‌گذاشت؟ خوبیّت نداشت این حرف‌ها، حالا ما می‌شناختیم، هیچی، چهارتا غریبه، چهارتا بچه‌محل، چشمشان به اسمِ روی مقواست. رسوایی، کاغذی که شد، حالاحالاها هست.
برگشتنی آقام درِ حیاط جُفت نشده گفت تف به روت.